سيد عبد الحسين طيب
كلم الطيب 130
كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى )
داراى مصلحت بوده و اگر عدم وقوع آن محقق گرديد ميفهميم كه داراى مصلحت نبوده و حسن نداشته است . بلى امورى كه مصلحتش در نظر عقل مسلم و خالى بودنش از هر گونه مفسده محقق گردد ، عقل حكم مىكند كه البته از شارع هم صادر شده اگر چه صدور آن از راه آيهء يا خبرى نرسيده باشد و از اين جهت يكى از ادله را در مورد احكام شرعى حكم عقل دانستهاند و معنى اينكه ميگويند : « عقل رسول داخل و شرع عقل خارجى است و از شرع ميفهميم كه عقلا درست بوده و از عقل ميفهميم كه شرعا صادر شده » همين است . بنابراين در مسأله لطف ميگوئيم لطف بنحو كلى داراى مصلحت است ولى در خصوص موارد و مصاديق آن ، در هر موردى كه صدور آن از حقتعالى ثابت شد البته مصلحت داشته ، و هر جا صادر نشده لا بد مصلحت نداشته ، و الا صادر ميشد . فرع ششم از فروع عدل : اين ستكه مصائب و بلياتى كه بر انسان وارد مىشود آنچه مربوط به حق تعالى مىباشد از روى حكمت و مصلحت و بمقتضاى عدل است ، زيرا بعد از آنكه ثابت شد خداوند حكيم و عادل است و فعل قبيح و ظلم محال است از وى صادر شود ، هر فعلى كه مستند به او باشد لا بد داراى حكمت و مصلحت خواهد بود و اگر ما نتوانستيم حكمت پارهء از آنها را بفهميم از نقصان عقل ماست و الا ذات مقدسش از هر گونه فعل قبيح و لغو منزه و مبرا مىباشد ، و ما براى توضيح مطلب جملهء از حكم مصائب و بلاها را ذكر ميكنيم . قسمتى از بلاها و مصائب در اثر تأثيرات طبيعى موجودات در يكديگر است كه بمقتضاى نظام جملى عالم خداوند بين آنها برقرار نموده ، مثل اينكه آتش ميسوزاند و آب غرق مىكند و باران عمارت فرسوده را خراب مينمايد و سرما و گرما بدن را آزار و الم مىرساند ، در صورتى كه فوائد و نتايج بسيارى